Suda Boğulmalar ve Önleme Bilgi Notu*
Dünya’da her yıl suda boğulma nedeniyle yaklaşık 300.000 kişi hayatını kaybetmektedir. Bir başka ifadeyle; her bir saatte 30 kişi suda boğulma nedeniyle ölmektedir.
Türkiye’nin de içinde bulunduğu Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Bölgesi’nde suda boğulmalar nedeniyle her yıl yaklaşık (ez az) 20 000 kişinin öldüğü ifade edilmektedir (2023). Suda boğulmalar hastalık nedenleri-10 (ICD-10) kodlamasında tanımlanmaktadır. Bu kategorideki ölümler Türkiye İstatistik Kurumu” verilerine göre “kazalar ve intiharların da yer aldığı dışsal yaralanma” nedenleri arasında yer almaktadır. Ülkemizde T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Sağlık İstatistikleri 2024 yılı verilerine göre; dışsal nedenlere bağlı olarak ölümler tüm ölümlerin %3,9’unu oluşturmaktadır. Dışsal nedenler arasında kazalar (%3) ve intiharlar (%1) paya sahiptir.
Suda boğulmaların %90’ı düşük ve orta gelir düzeyine sahip ülkelerde meydana gelmektedir. Düşük gelir düzeyine sahip ülkelerde yüksek gelir düzeyine sahip ülkelere göre üç kat daha fazla görülmektedir.
Erkekler için kadınlara göre risk iki kat daha fazladır.
Suda boğulmalar, küresel düzeyde 5-14 yaş arasındaki çocukların önde gelen 10 ölüm nedeni arasındadır.
Suda boğulmalar nedeniyle ölen her dört kişiden birisi beş yaş altı çocuktur. Boğulmalar, 1-4 yaş arası çocuk ölümlerinin dördüncü büyük nedenidir.
Ölümle sonuçlanmayan boğulmalar da yeti kaybına neden olabilmektedir. Bu nedenle milyonlarca insanın hayatı ve sağlığı olumsuz etkilenmektedir.
Suda boğulmalar en fazla nerelerde meydana gelmektedir?
Düşük ve orta gelirli ülkelerde boğulma nedenli ölümlerin %90'ından fazlası nehirlerde, göllerde, kuyularda, evsel su depolama kaplarında ve yüzme havuzlarında meydana gelmektedir. Kırsal bölgelerde yaşayan çocuklar ve adolesanlar bu durumdan daha fazla olumsuz etkilenmektedir.
Suda boğulmalar önlenebilir mi?
Evet, suda boğulmalar zamanından ve uygun olan yaklaşımlarla ÖNLENEBİLİR. Bu konuda çok sayıda bileşenin sorumluluğu bulunmaktadır (Şekil 1 ve Şekil 2).
İlgili bütün bileşenler arasında iş birliği gerekir (Şekil 1).
Kamusal düzenlemelerin yapılması bileşenleri sorumluluklarını yerine getirebilmeleri için temel bir zemin oluşturmalıdır (Şekil 2).
Toplumda farkındalık nasıl artar?
Farkındalığın artırılması için çeşitli yollar vardır. Bunlardan birisi de konuya özel bir günün bütün Dünya’da belirlenmesidir. Her yıl 25 Temmuz Dünya Suda Boğulmaları Önleme Günü farkındalık amacıyla etkinliklerin yapıldığı gün olarak belirlenmiştir. Bu özel günün 2026 yılı "Durumu tersine çevirmek için bir arada olalım " olarak belirlenmiştir. Tema ile uyumlu olarak boğulmaları 2035 yılına kadar %35 azaltma konusunda hedef ortaya konulmuştur.
Yararlanılan Kaynaklar
1. WHO, World Drowning Prevention Day. [Internet] https://www.who.int/campaigns/world-drowning-prevention-day/2026 Son erişim tarihi: 19.07.2026.
2. Global Strategy for Drowning Prevention: Turning the tide on a leading killer. Geneva: Global Alliance for Drowning Prevention; 2025. [Internet] https://cdn.who.int/media/docs/default-source/global-alliance-for-drowning-prevention/global-strategy-for-drowning-prevention.pdf?sfvrsn=7fef6566_4&download=true Son erişim tarihi: 19.07.2026.
3. WHO, Europe [Internet] https://www.who.int/europe/news/item/24-07-2023-statement---at-least-20-000-people-lose-their-lives-to-drowning-every-year-in-the-european-region-yet-these-deaths-are-entirely-preventable Son erişim tarihi: 19.07.2026.
4. T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İstatistikleri Yıllığı 2024, p 34. [Internet] https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/52859/0/siy2024tr31122025pdf.pdf Son erişim tarihi: 19.07.2026.
5. T.C Sağlık Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü ICD 10 Code. https://teleradyoloji.saglik.gov.tr/docs/ICD10_Codes_Table.pdf Son erişim tarihi: 19.07.2026.
*Suda Boğulmalar ve Önleme bilgi notu, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve halk sağlığı uzmanı Dr. Dilek Aslan tarafından toplumun bilgilendirilmesi amacıyla Ankara Tabip Odası web sayfasında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
Makaleye Dön