28 Temmuz Dünya Hepatit Günü: Viral Hepatit Bir Halk Sağlığı Sorunudur |
|
Uluslararası araştırmalara göre yaklaşık 287 milyon insan viral hepatitle yaşamaktadır ve viral hepatitler çoğu zaman belirti vermeden ilerlediği için bu kişilerin büyük bölümü enfekte olduğunun farkında değildir. Her yıl 1,3 milyondan fazla kişi hepatit B veya C nedeniyle yaşamını yitirmekte, yaklaşık 2 milyon yeni vaka ortaya çıkmaktadır. Bu tablo viral hepatitleri dünyadaki en önemli bulaşıcı hastalık sorunlarından biri haline getirmektedir. Viral hepatit aynı zamanda sosyal belirleyicilerin ve ekonomik koşulların etkili olduğu bir hastalıktır. Yoksulluk, sosyal dışlanma ve sağlık hizmetlerine erişimdeki eşitsizlikler hastalığın yayılımını ve yol açtığı ölümleri doğrudan etkilemektedir. Düşük gelirli ülkelerde ve kırılgan gruplarda tarama testleri ile etkili tedavilere erişim önemli ölçüde maliyet engeline takılmaktadır. DSÖ’nün belgelerine göre özellikle düşük gelirli bölgelerde yenidoğanlara doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde yapılması gereken Hepatit B aşısına küresel erişim yalnızca yaklaşık %45 düzeyindedir. Bu durum temel anne-çocuk sağlığı hizmetlerindeki eşitsizlikleri açıkça göstermektedir. Erken tanı ve toplumdaki bulaşın önlenmesi için aşağıdaki gruplarda düzenli tarama programlarının yaygınlaştırılması büyük önem taşımaktadır. KLİMİK Derneği Viral Hepatit Çalışma Grubu risk gruplarını şöyle belirtmiştir: * Damar içi madde kullanan bireyler ve cezaevlerinde bulunan kişiler, * Göçmenler, sığınmacılar ve mevsimlik tarım işçileri, * 1996 yılı öncesinde kan veya kan ürünü almış ya da organ nakli olmuş kişiler, * Hemodiyaliz hastaları, * Sağlık çalışanları, * HBV veya HCV pozitif bireylerin ev içi temaslıları. Günümüzde viral hepatitlerin önemli bir bölümü önlenebilir ve tedavi edilebilir hastalıklardır. Hepatit B, aşılama ile %95'in üzerinde korunabilen bir enfeksiyondur. Hepatit C, doğrudan etkili antiviral (DAA) ilaçlarla %95'in üzerinde başarı oranıyla tamamen tedavi (kür) edilebilmektedir. Hepatit D (Delta) ise yalnızca HBV ile enfekte bireylerde görülmekte olup yeni nesil giriş inhibitörü tedavileriyle etkin biçimde kontrol altına alınabilmektedir. Buna rağmen dünya genelinde milyonlarca kişi hâlâ tanı almamış, tedaviye ulaşamamış ya da sağlık hizmetlerine erişememektedir. Dünya Sağlık Örgütü, “Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları” kapsamında 2030 yılına kadar viral hepatitlerin bir halk sağlığı tehdidi olmaktan çıkarılmasını hedeflemektedir. Bu hedefe ulaşabilmek için dünyada ve ülkemizde; * Birinci basamak sağlık hizmetleri güçlendirilmeli, ücretsiz tarama ve aşılama programları yaygınlaştırılmalıdır. * Tüm sosyolojik kırılgan grupların damgalanmadan kesintisiz sağlık hizmetine erişimi güvence altına alınmalıdır. * Kamusal sağlık politikaları güçlendirilmeli, tanı testleri ve etkili tedaviler kamu tarafından desteklenmeli; erken tanı ve tedavinin önündeki ekonomik engeller kaldırılmalıdır. Nitelikli, erişilebilir, ücretsiz sağlık hizmeti koşulları sağlanmalıdır. Ankara Tabip Odası Kaynaklar: • DSÖ 2024 Küresel Hepatit Raporu & World Hepatitis Day: https://www.worldhepatitisday.org/ • Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/haberler-12/28-temmuz-dunya-hepatit-gunuu.html • Türk Klinik Mikrobiyoloji ve İnfeksiyon Hastalıkları Derneği (KLİMİK) Derneği Viral Hepatit Çalışma Grubu: https://www.klimik.org.tr/2026/07/28/28-temmuz-2026-dunya-hepatit-gunu-haydi-onu-bitirelim/ Makaleye Dön |
| 28-07-2026, 14:55 |