6 Temmuz 2022 tarihinde Konya Şehir Hastanesi’nde bir hasta yakını tarafından gerçekleştirilen silahlı saldırı sonucu yaşamını yitiren Dr. Ekrem Karakaya’yı derin bir üzüntüyle, saygı ve özlemle anıyoruz.

Dr. Ekrem Karakaya’nın öldürülmesi münferit bir olay değildir. Bu cinayet; yıllardır uygulanan yanlış sağlık politikalarının, sağlık emekçilerini korumayan çalışma düzeninin ve şiddeti önlemekte yetersiz kalan kamu otoritelerinin ortaya çıkardığı tablonun en ağır ve en acı sonuçlarından biridir. Bugün sağlıkta şiddet, bireysel öfke patlamalarının çok ötesine geçmiş; sistematik ve yapısal bir sorun hâline gelmiştir.

Buna karşın sağlıkta şiddete ilişkin veriler şeffaf ve düzenli biçimde kamuoyuyla paylaşılmamaktadır. Odamızın yaptığı araştırmaya göre Beyaz Kod sistemi kurulduğundan bu yana en az 122 bin şiddet bildirimi yapılmıştır. Ancak bu sayı, yalnızca kayıt altına alınabilen vakaları yansıtmakta; sağlıkta şiddet vakalarının çok az bir kısmını oluşturmaktadır.

Sağlık Bakanlığı’nın resmî istatistiklerine göre 2025 yılında yapılan Beyaz Kod başvurularının yüzde 83,2’si sözel, yüzde 16,8’i ise fiziksel şiddet nedeniyle gerçekleştirilmiştir. Sözel şiddetin bu denli yaygın olması, sağlıkta şiddetin gündelik çalışma yaşamının olağan bir parçası hâline geldiğini, hekimlerin ve sağlık çalışanlarının her an şiddete maruz kalma ihtimali taşıdığını göstermektedir.

Odamızın 2025 yılında yaklaşık 1000 hekimin katılımıyla gerçekleştirdiği “Ankara Hekim Profil Araştırması” da bu tabloyu doğrulamaktadır. Araştırmaya göre hekimlerin yüzde 71’i meslek yaşamı boyunca en az bir kez sözlü şiddete maruz kalmıştır. Bildirilmeyen olaylar da dikkate alındığında, karşı karşıya olduğumuz tablonun çok daha ağır olduğu açıktır.

Sağlıkta şiddetin yaygınlaşmasının temelinde birbirini besleyen yapısal nedenler bulunmaktadır.

Sağlık hizmetini kamusal bir hak olmaktan çıkarıp piyasa mantığıyla yönetmeye çalışan politikalar, şiddeti besleyen en önemli etkenlerden biridir. Kışkırtılmış sağlık talebi nedeniyle kişi başına yıllık hekime başvuru sayısı 12’nin üzerine çıkmış; bu durum sağlık kurumlarında aşırı yoğunluğa, uzun bekleme sürelerine ve olağanüstü iş yüküne yol açmıştır. Sağlık sistemindeki bu tıkanıklığın yarattığı memnuniyetsizlik ise çoğu zaman hekimlere ve sağlık çalışanlarına yöneltilmektedir.

Öte yandan sağlık kurumlarında güvenli çalışma ortamlarının oluşturulmaması, çalışanı önceleyen işyeri organizasyonlarının kurulmaması, fiziksel güvenlik önlemlerindeki eksiklikler, yetersiz personel planlaması ve risk yönetimindeki zafiyetler de şiddeti önlemek yerine kolaylaştırmaktadır.
Cezasızlık kültürünün yerleşmesi ve bireysel silahlanmanın yaygınlaşması ise sağlıkta şiddeti sağlıkta vahşete dönüştüren diğer temel etkenlerdir. Faillerin etkin biçimde cezalandırılmaması, ceza indirimlerinden yararlanması ya da kısa sürede yeniden topluma dönmesi caydırıcılığı ortadan kaldırmaktadır. Cezasızlık sürdükçe şiddet de sürmektedir.

Yıllardır vurguladığımız gibi sağlıkta şiddet, yalnızca güvenlik önlemleriyle çözülebilecek bir sorun değildir. Sağlık hizmetinin örgütlenme biçiminden çalışma koşullarına, sağlık okuryazarlığından sağlık haberciliğine kadar uzanan bütüncül bir dönüşümü zorunlu kılmaktadır. Bu dönüşüm, etkili hukuksal düzenlemelerle de desteklenmelidir. Bu nedenle Türk Tabipleri Birliği tarafından hazırlanan “Sağlıkta Şiddet Yasası” hızlıca yürürlüğe konulmalıdır.

Dr. Ekrem Karakaya’nın ardından geçen dört yıl, sağlıkta şiddetin kendiliğinden azalmadığını; aksine kök nedenler ortadan kaldırılmadıkça büyüyerek devam ettiğini göstermektedir. Sağlık çalışanlarının yaşam hakkını korumak, güvenli çalışma koşullarını sağlamak ve toplumun nitelikli sağlık hizmetine erişimini güvence altına almak kamunun temel sorumluluğudur.

Dr. Ekrem Karakaya’yı ve sağlıkta şiddet nedeniyle yaşamını yitiren tüm meslektaşlarımızı ve sağlık çalışanlarını saygı, özlem ve mücadele kararlılığıyla anıyoruz. Sağlıkta şiddet sona erinceye, güvenli çalışma ortamları sağlanıncaya ve etkin önlemler hayata geçirilinceye kadar mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz.

Ankara Tabip Odası